Nói nhỏ bạn nghe - Tập 1: Nguồn gốc hoàng tộc của bông atiso – Tinh Hoa Dược Liệu
Giỏ hàng

Nói nhỏ bạn nghe - Tập 1: Nguồn gốc hoàng tộc của bông atiso

Nói nhỏ bạn nghe - Tập 1: Nguồn gốc hoàng tộc của bông Atiso

Hàng năm, người ở Sài Gòn ghé thăm Đà Lạt dễ cũng tới 12 lần, nhiều hơn cả số lượt người con thủ đô đang sống và làm việc ở Sài thành về quê thăm nhà. Mỗi lần tới Đà Lạt, mọi người lại rỉ tai nhau phải tìm mua cái món “quốc hồn quốc tuý” của thành phố...

Nói nhỏ bạn nghe - Tập 1: Nguồn gốc hoàng tộc của bông Atiso

Hàng năm, người ở Sài Gòn ghé thăm Đà Lạt dễ cũng tới 12 lần, nhiều hơn cả số lượt người con thủ đô đang sống và làm việc ở Sài thành về quê thăm nhà. Mỗi lần tới Đà Lạt, mọi người lại rỉ tai nhau phải tìm mua cái món “quốc hồn quốc tuý” của thành phố sương là hoa atiso. Người nào có điều kiện thì thích hốt nguyên một giỏ bông atiso tươi rói, vừa to vừa mập vẫn còn lấm tấm sương, xách về hầm với ít sườn non ăn ngon đáo để, ăn xong lăn ra ngủ ngáy như chết chẳng thiết trời trăng. Mà tại sao lại nói có điều kiện, à thì bông thị cũng thuộc loại hoa cỏ nữ hoàng, đắt lè lưỡi chứ ít ỏi gì, kiểu đi máy bay hay xe hơi xách về mới không lo bầm dập. Chứ còn phường bắt xe giường nằm 7 tiếng chạy xuyên đêm, đồ đạc chất chung thùng xe thì ý nhị chọn mua bông atiso sấy khô (cũng chẳng rẻ), hoặc bịch trà túi lọc gọn gàng gọi là quà Đà Lạt. Chắc vì vậy mà người ta kháo nhau nguồn gốc atiso là ở xứ này, nhưng thật ra bông thị lại mang quốc tịch tây, đi phượt bốn bể năm châu trước khi đến với thành phố của tình yêu.

Giai thoại về nguồn gốc của atiso cũng đa dạng, nhưng phần lớn tin rằng quê nhà của bông thị là ở vùng biển Sicily thuộc Địa Trung Hải xinh đẹp, và quần đảo Canary phía bờ Đại Tây Dương, qua những ghi chép của triết gia, nhà tự nhiên học Theophrastus (371 - 287 TCN). Sau này, vào những năm 40 - 90 (CN), bác sĩ Pedanius Dioscorides bắt đầu nghiên cứu và viết sách về atiso, cuốn The Greek Herbal of Dioscorides (tạm dịch: Thảo dược Hy Lạp của Dioscorides) khi đang phụ trách quân y trong quân đội La Mã của hoàng đế Nero. 

Từ Hy Lạp, atiso bắt đầu cuộc hành trình tới châu Âu, khởi điểm là Tây Ban Nha, sau đó là Napoli (Ý) vào khoảng giữa thế kỷ 15 rồi lan rộng tới các quốc gia khác.

Sau khi thành Rome sụp đổ, atiso dần trở nên khan hiếm, nhưng ngọc quý thì không lo thiếu người mua, bông thị lại xuất hiện vào thời Phục Hưng những năm 1466, khi gia đình quý tộc Strozzi đưa giống hoa này từ Florence đến Naples, sau này được du nhập vào Pháp bởi nữ hoàng của họ say như điếu đổ loại hoa này. Bởi vậy nên atiso được tiếng là giống hoa cỏ nữ hoàng, thời nay người ta mua mới đắt đỏ như vậy đó. 

Giai thoại về atiso trong cung đình Pháp bắt đầu khi mỹ nữ người Ý Catherine de Medici (1519 - 1589) trở thành vợ của vua Henry đệ nhị (1519 - 1559) khi mới 14 tuổi. Nàng xuất thân trong gia đình giàu có và quyền lực Medici, cha là Công tước, mẹ là nữ Bá tước danh gia vọng tộc, chú là Giáo hoàng. Làm dâu xứ lạ, nàng mang trong mình nỗi nhớ quê hương và ẩm thực quê nhà, đến nỗi cử nguyên một đoàn tuỳ tùng đầu bếp chỉ để nấu những món ăn chuẩn vị Florence (giới sành ăn chân chính gọi là phong cách Florentine). Nàng cũng chính là người đã đưa atiso đến với ẩm thực Pháp khi yêu cầu đầu bếp hoàng gia nấu món gì cũng cho atiso vào. Dần dần, atiso trở thành món rau được ưa thích nhất tại quốc gia này, bởi thời đó, nhân dân rất tôn sùng hoàng thất, cũng như thời nay ở các nước quân chủ lập hiến như Anh hay Nhật, gia đình hoàng gia vẫn là một biểu tượng trong lòng người dân.

Vậy là trước khi về Việt Nam, bông thị atiso cũng đã có một hành trình đầy thú vị, từ loại hoa cỏ dân dã bên bờ biển Sicily, cho tới món ăn cung đình suốt ngày được thị tẩm bởi nữ hoàng Pháp. Nhưng cuộc hành trình của thị không chỉ dừng ở Pháp đâu nha, có dịp chúng ta lại ngồi kể cho nhau nghe, nên là nhớ dõi theo chuyên mục dài kỳ Nói nhỏ bạn nghe của Góc chia sẻ nhé. Nếu mà bạn lên Đà Lạt, hoặc ghé Tam Đảo, Sapa, đừng quên mang theo về chút quà địa phương này về nấu nướng hay uống trà nhé, bởi như nữ hoàng Pháp Catherine từng nói: "Chẳng có loại hoa cỏ nào như atiso, thử một lần thôi đã đủ rực rỡ giữa đám đông. Phụ nữ thời nay hiện đại và tiên tiến hơn rất nhiều những trang giấy khô khan trên bàn họp kia”. 

 

tra-atiso-100-tui-loc
hop-tra-atiso-20-tui-loc
hop-tra-atiso-100-tui-loc